Van Airbnb tot Uber, en van Nextdoor tot Facebook, een steeds groter deel van het maatschappelijk en economisch verkeer verloopt via online platformen.
De opkomst van deze platformen leidt tot optimistische vertogen. Doordat ze bestaande praktijken en instituties - van taximarkt tot lokale democratie - letterlijk en figuurlijk 'ontregelen', zouden deze platforms leiden tot economische en maatschappelijke innovatie. Kort samengevat luidt hun belofte: minder overhead en minder overheid.
Wat in deze discussie nog onderbelicht blijft, is de rol die platformen spelen bij de behartiging van publieke belangen. Hun interfaces, reputatiesystemen, en algoritmes waarmee ze vraag en aanbod koppelen sturen de inrichting van de samenleving. Met grote gevolgen voor publieke belangen, zoals de toegankelijkheid, veiligheid en betaalbaarheid van (openbaar) vervoer, de pluriformiteit in de journalistiek of de inrichting van het onderwijs.
In dit boek verkennen de auteurs de werking van platformen in een drietal maatschappelijke domeinen. Met als inzet de vraag: hoe kunnen in de platformsamenleving publieke waarden worden geborgd?
Hoofdstuk 1: De invloed van online platformen op de organisatie van de samenleving
1.1. De opkomst van een platforminfrastructuur
1.2. Een ecosysteem van platformen
1.3. Van platform-ecosysteem naar platformsamenleving
1.4 Publieke belangen in een platformsamenleving
1.5 De platformsamenleving als nieuwe maatschappelijke ordening?
1.6 Conclusie
Hoofdstuk 2: Platformmechanismen
2.1 Dataficatie
2.2 Commodificatie
2.3 Selectie
2.4 Conclusie
Hoofdstuk 3: Vervoer in de platformsamenleving
3.1 Vervoersplatformen in de deeleconomie
3.2 Dataficatie
3.3 Commodificatie
3.4 Selectie
3.5 Conclusie
Hoofdstuk 4: Journalistiek in de platformsamenleving
4.1 De rol van journalistiek in de samenleving
4.2 Dataficatie
4.3 Commodificatie
4.4 Selectie
4.5 Alternatieve platformmechanismen & professionele waarden
4.6 Conclusie
Hoofdstuk 5: MOOCs - De publieke waarden van hoger onderwijs in de platformsamenleving
5.1 Een korte geschiedenis en context van de MOOC
5.2 Dataficatie en selectie
5.3 Commodificatie: data & nanodegrees
5.4 Impact van MOOCs op het publieke hoger onderwijs
5.5 Een publiek antwoord op commerciele MOOCs?
Hoofdstuk 6: De rol van de overheid in de organisatie van de platformsamenleving
6.1 De rollen van de overheid
6.2 De overheid als gebruiker van platformen
6.3 De overheid als regulator
6.4 De overheid als ontwikkelaar
6.5 De organisatie van de platformsamenleving: strijd of samenwerking?
6.7 Naar een evenwichtige platformsamenleving
References
Recensies en Artikelen
"De auteurs laten overtuigend zien dat online platformen geen neutrale bemiddelaars zijn."-- NRC Handelsblad, 4 sterren